De niet zo wollige Wolput

07-10-2026

Als cijfers opvallend vaak naar dezelfde mensen wijzen

Cartoon van Hatman en Dré Wolput aan een cafétafel met zicht op de Markt van Turnhout. Hatman bevraagt hoe cijfers en conclusies kunnen bijdragen aan vooroordelen en polarisatie.
Hatman en Dré Wolput in gesprek over polarisatie

Als je de blogs naast elkaar legt

Dré Wolput schrijft veel over Turnhout en gebruikt daarbij graag cijfers. Vaak officiële cijfers. Dat waardeer ik, want problemen met werkloosheid, leefloon, integratie of overlast moeten benoemd kunnen worden.

Maar wanneer je zijn blogs niet afzonderlijk leest en ze eens naast elkaar legt, valt iets anders op.

Het zijn opvallend vaak dezelfde mensen die aan de probleemkant van het verhaal terechtkomen.

Mensen van niet-Belgische herkomst bij werkloosheid en leefloon. Arbeidsmigranten wanneer het over overlast of sluikstort gaat. Mensen met onvoldoende kennis van het Nederlands bij problemen op de arbeidsmarkt. En wie niet werkt, belandt al snel in een verhaal over kunnen, kennen of willen.

Dat patroon verdient volgens mij evenveel aandacht als de cijfers zelf.

Het cijfer kan kloppen en het verhaal toch gekleurd zijn

Neem de recente blog Boven je gewicht boksen…

Daarin is de oververtegenwoordiging van mensen van niet-Belgische herkomst bij werkloosheid en leefloon reëel. Dat hoeft niemand weg te moffelen.

Maar vervolgens komt de vraag of deze mensen niet geschikt zijn voor de vacatures die bedrijven moeilijk ingevuld krijgen.

En daar maken de cijfers de sprong niet mee.

We weten uit die cijfers niet welke vacatures het zijn, welke opleiding ze vereisen, welk Nederlands nodig is, of buitenlandse diploma's erkend worden, of gezondheid, leeftijd, kinderopvang of discriminatie een rol spelen.

Ook Belgische werkzoekenden vullen die vacatures blijkbaar niet allemaal in.

Een vaststelling is nog geen verklaring.

En soms moeten we gewoon opnieuw rekenen

Bij de jonge leefloners wordt 267 op 371 voorgesteld als 85%.

Maar 267 gedeeld door 371 is ongeveer 72%.

Nog altijd een hoog cijfer. Nog altijd relevant. Juist daarom is het belangrijk dat zo'n cijfer correct wordt weergegeven.

Wie krijgt het voordeel van de twijfel?

Bij dezelfde cijfers zijn meestal meerdere verklaringen mogelijk.

Een werkzoekende kan onvoldoende Nederlands spreken. Maar ook opleiding, leeftijd, gezondheid, verblijfsduur, de erkenning van een buitenlands diploma, kinderopvang, de lokale arbeidsmarkt of discriminatie kunnen een rol spelen.

En ja: ook individuele verantwoordelijkheid hoort in dat rijtje thuis.

Het punt is niet dat taal of persoonlijke verantwoordelijkheid onbelangrijk zijn. Het punt is dat we verschillende mogelijke verklaringen op dezelfde manier moeten onderzoeken.

Voor de hand liggen is nog niet hetzelfde als aangetoond zijn.

Cartoon van Hatman en Dré Wolput in een café in Turnhout. Ze bespreken werkloosheid, leefloon en mogelijke verklaringen zoals opleiding, gezondheid, taal en discriminatie.
Cijfers en mogelijke verklaringen


Anders dreigen we niet langer te onderzoeken waarom een cijfer afwijkt, maar vooral de verklaringen te kiezen die passen bij wat we vooraf al dachten.

Dat is precies waar cijfers ongemerkt framing kunnen worden.

Het gaat bovendien niet alleen over herkomst

Wanneer je meer blogs naast elkaar legt, wordt het patroon breder.

Niet alleen mensen van niet-Belgische herkomst, leefloners of arbeidsmigranten komen geregeld aan de probleemkant terecht. Ook bij kritiek op het stadsbestuur en politieke tegenstanders valt die werkwijze op. Zo spreekt Wolput over een 'verborgen agenda' achter het circulatieplan, suggereert hij dat 'partijtucht' de doorslag gaf en plaatst hij kritiek op zijn cijferblogs in een 'extreemlinkse' context. Dat zijn stevige kwalificaties, maar ze vervangen niet het bewijs voor de achterliggende bedoelingen.

Scherpe kritiek mag. Graag zelfs.

Maar zodra het etiket belangrijker wordt dan het argument, verschuift de discussie van:

"Klopt wat deze persoon zegt?"

naar:

"Bij welk kamp hoort deze persoon?"

En daar begint voor mij de polarisatie.

Wij en zij

Polarisatie hoeft niet luidruchtig te zijn. Ze kan ook geleidelijk ontstaan door steeds dezelfde begrippen met elkaar te verbinden.

Niet-Belgische herkomst, leefloon, werkloosheid, taalachterstand en overlast.

Of stadsbestuur, partijtucht, verborgen agenda en misleiding.

Wanneer zulke associaties voortdurend terugkeren, kan bij lezers een beeld ontstaan waarin bepaalde groepen haast vanzelfsprekend met problemen worden verbonden.

Dan gaat het niet langer uitsluitend over cijfers, maar ook over het beeld dat we van mensen vormen.

Cartoon van Hatman en Dré Wolput in een café in Turnhout. Hatman verwijdert etiketten van een bord met ‘wij’ en ‘zij’ en benadrukt dat achter statistieken mensen staan.
Van wij en zij naar mensen


Minder wollig? Zeker.

Daarmee komen we bij de naam van deze reeks: De niet zo wollige Wolput.

Want wollig is Dré zelden. Hij heeft een mening, zoekt cijfers en schrijft duidelijk waar volgens hem de problemen zitten.

Daar is niets mis mee.

Maar wie cijfers gebruikt om anderen kritisch tegen het licht te houden, mag verwachten dat ook zijn eigen selectie van cijfers, interpretaties en terugkerende beeldvorming kritisch bekeken worden.

Niet om problemen te verzwijgen.

Niet om correcte cijfers weg te relativeren.

Maar omdat een cijfer kan kloppen en het verhaal eromheen toch gekleurd kan zijn.

Een vraag voor de volgende blog

Misschien moeten we bij een volgende cijferblog niet alleen vragen:

Klopt het cijfer?

Maar ook:

Welke conclusie wordt eraan verbonden? Welke verklaringen ontbreken? En wie staat deze keer aan de verkeerde kant van het verhaal?

Want Turnhout heeft volgens mij meer aan een stevig debat over oorzaken en oplossingen dan aan steeds diepere lijnen tussen wij en zij.

Minder wolligheid is prima. Minder vooroordelen en meer context zouden nog beter zijn.

Want uiteindelijk gaat het niet alleen over cijfers. Het gaat over mensen.

"waar mensen zijn moet gemenst worden"

Bronnen en achtergrond

Deze bijdrage verwijst naar de volgende publicaties van Dré Wolput:

De berekening uit de eerste publicatie is gecontroleerd: 267 ÷ 371 × 100 = 71,97%, afgerond 72%.



Share